Wangun Pupuh Guru Wilangan jeung Guru Lagu

PPPPTK TK DAN PLB BANDUNG © 2017 96 4

d. Harti Pupuh

Ajip Rosidi, Edi S, Ekadjati dina Ensiklopediana medar pupuh ku ningali wangenan dangding, Dangding mangrupa basa ugeran atawa puisi dina bait-bait ikétan pupuh. Pupuh mangrupa ngaran hiji basa ugeran nu geus tangtu jumlah padalisanna di unggal pada, jeung geus tangtu jumlah engang sarta voal ahir unggal padalisan. Dina wangenan di luhur, pupuh mangrupa pikeun nyieun dangding anu émang aya saeutik hal nu ngabingungkeun ngeunaan wangenan dangding jeung pupuh, sabab sacara implisit dina dangding téh aya rupa-rupa wangun pupuh.

e. Babandingan Pupuh Sunda jeung Pupuh Jawa

Anapon, sekar ageung jeung sekar kawi patali kana aturan nu magrupa guru laku jeung pedotan. Ieu aturan dipraktékkeun nalika ngalagukeun sekar nu pakait. Guru laku mangrupa frase-frase dina unggal unggal padalisan. Frase kahiji disebut guru, frase kaduapamungkas disebut laku. Dina dasarna, hiji lagu ngawengku guru jeung laku. Nalika guru aya opat kecap jeung laku aya opat engang. Ku kituna laku aya dalapan engang. Dina tembang Sunda, istilah guru museur kana angkatan wirahma, istilah laku ngacu kana pungkasan wirahma. Dina sekar kawi, lagu sahenteuna kudu diwujudkeun minimal ku lima engang dina unggal pada lisan pada pala. Di handap mangrupa conto engag dina sababaraha sekar kawi 1 Lagu 5, guru 1 dan laku 4, disebut angkat Nanda 2 Lagu 6, guru 2 dan laku 4, disebut angkat Badra 3 Lagu 7, guru 3 dan laku 4, disebut angkat Nari 4 Lagu 8, guru 4 dan laku 4, disebut angkat Badrasri 5 Lagu 5, guru 4 dan laku 1, disebut angkat Tyukta 6 Lagu 6, guru 4 dan laku 2, disebut angkat Tyukta 7 Lagu 7, guru 4 dan laku 3, disebut angkat Madyama 8 Lagu 8, guru 4 dan laku 4, disebut angkat Patista

f. Wangun Pupuh

Wangun pupuh Sunda aya tujuh belas dibagi jadi dua kelompok nyaéta sekar ageung jeung sekar alit. Sekar ageung nyaéta salah hiji jenis pupuh PPPPTK TK DAN PLB BANDUNG © 2017 97 4 nu wanda laguna rupa-rupa. Sedengkeun sekar alit nyaéta salah sahiji pupuh anu wanda laguna ngan sarupa Zahra, 2011. Pupuh anu kaasup kanaPupuh Sekar ageung: 1 Pupuh Sinom, ngagambarkeun kagumbiraan, kadeudeuh. 2 Pupuh Kinanti, ngagambarkeun kesel nungguan, atawa kanyaah. 3 Pupuh Asmarandana, ngagambarkeun rasa silihasih, silih pikanyaah. 4 Pupuh Dangdangula, ngagambarkeun katengtreman, kakawasaan, jeung kaagungan. Pupuh anu kaasup kana Pupuh Sekar alitnyaéta : 1 Pupuh Balakbak,ngagambarkeun heureuy atawa banyol. 2 Pupuh Gambuh,ngagambarkeun kasedih, kasusah, atawa kanyeri. 3 Pupuh Juru Demung,ngagambarkeun nu bingung, susah pilakueun. 4 PupuhGurisa,ngagambarkeun jelema nu ngalamun atawa malaweung. 5 Pupuh Landrang,ngagambarkeun nu resep banyol bari nyindiran. 6 Pupuh Magatru,ngagambarkeun nu sedih, handeueul ku kalakuan sorangan, mapatahan. 7 Pupuh Lambang,ngagambarkeun nu resep banyol tapi banyol anu aya pikiraneunana. 8 Pupuh Durma,ngagambarkeun rasa ambek, gede hate, atawa sumanget. 9 Pupuh Maskumambang,ngagambarkeun kanalangsaan, sedih bari ngenes haté. 10 Pupuh Mijil,ngagambarkeunkasedih tapi bari gede harepan. 11 Pupuh Pangkur,ngagambarkeun rasa ambek nu kapegung, nyanghareupan tugas nu beurat. 12 Pupuh Pucung,ngagambarkeun rasa ambek ka diri sorangan. 13 Pupuh Wirangrong,ngagambarkeun nu kawiwirangan, era ku polah sorangan.

g. Guru Wilangan jeung Guru Lagu

Guru wilang nyaéta Guru wilangan nyaéta patokan jumlah padalisan jajaran dina unggal pada gundukan sarta lobana engang suku katavokal dina unggal padalisan. Guru lagu nyaéta patokan sora vokal PPPPTK TK DAN PLB BANDUNG © 2017 98 4 dina tungtung unggal padalisan atawa “dang-ding-dung”-na sora vokal dina engang panungtung. Di handap dipedar rupa-rupa pupuh jeung guru wilangan jeung guru laguna. No Ngaran Pupuh Guru Wilang jeung Guru Lagu 1 Asmarandana 81, 8a, 8oe, 8ia, 7ia, 8u, 8a Padalisan: 7 2 Balakbak 12+3e, 12+3e, 12+3e Padalisan: 3 3 Dangdangula 10i, 10a, 8eo, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a Padalisan: 10 4 Durma 12a, 7i, 6a, 7a, 8i, 5a, 7i Padalisan: 7 5 Gambuh 8u, 8u, 8i, 7a, 8au, 8a0 Padalisan: 5 6 Gurisa 8a, 8a, 8a, 8a, 8a, 8a, +8a, 8a Padalisan: 6 atawa 8 7 Juru Demung 8a, 8u, 6i, 8a, 8u Padalisan: 5 8 Kinanti 8u, 8i, 8a, 8i, 8a, 8i Padalisan: 6 9 Ladrang 10i, 4a, 8i, 12a Padalisan: 4 10 Lambang 8a, 8a, 8a, 8a, 8a Padalisan:6 11 Magatru 12u, 8i, 8u, 8i, 8o Padalisan 5 12 Maskumambang 12i, 6a, 8i, 8a Padalisan 4 13 Mijil 9i, 6o, 10e, 9i, 7i, 6u Padalisan 6 14 Pangkur 8a, 12i, 8u, 7a, 12u, 8a, 8i Padalisan 7 15 Sinom 8a, 8i, 8a, 8i, 7i, 8u, 8a, 8i, 12a Padalisan 9 16 Pucung 12u, 14e, 12a Padalisan 3 17 Wirangrong 8i, 8o, 8a, 8u, 8i, 8a, 8a Padalisan PPPPTK TK DAN PLB BANDUNG © 2017 99 4

h. Adegan Pupuh

Dokumen baru

PENGARUH PENERAPAN MODEL DISKUSI TERHADAP KEMAMPUAN TES LISAN SISWA PADA MATA PELAJARAN ALQUR’AN HADIS DI MADRASAH TSANAWIYAH NEGERI TUNGGANGRI KALIDAWIR TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

97 2737 16

PENGARUH PENERAPAN MODEL DISKUSI TERHADAP KEMAMPUAN TES LISAN SISWA PADA MATA PELAJARAN ALQUR’AN HADIS DI MADRASAH TSANAWIYAH NEGERI TUNGGANGRI KALIDAWIR TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

35 707 43

PENGARUH PENERAPAN MODEL DISKUSI TERHADAP KEMAMPUAN TES LISAN SISWA PADA MATA PELAJARAN ALQUR’AN HADIS DI MADRASAH TSANAWIYAH NEGERI TUNGGANGRI KALIDAWIR TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

32 593 23

PENGARUH PENERAPAN MODEL DISKUSI TERHADAP KEMAMPUAN TES LISAN SISWA PADA MATA PELAJARAN ALQUR’AN HADIS DI MADRASAH TSANAWIYAH NEGERI TUNGGANGRI KALIDAWIR TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

15 392 24

PENGARUH PENERAPAN MODEL DISKUSI TERHADAP KEMAMPUAN TES LISAN SISWA PADA MATA PELAJARAN ALQUR’AN HADIS DI MADRASAH TSANAWIYAH NEGERI TUNGGANGRI KALIDAWIR TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

23 532 23

KREATIVITAS GURU DALAM MENGGUNAKAN SUMBER BELAJAR UNTUK MENINGKATKAN KUALITAS PEMBELAJARAN PENDIDIKAN AGAMA ISLAM DI SMPN 2 NGANTRU TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

44 902 14

KREATIVITAS GURU DALAM MENGGUNAKAN SUMBER BELAJAR UNTUK MENINGKATKAN KUALITAS PEMBELAJARAN PENDIDIKAN AGAMA ISLAM DI SMPN 2 NGANTRU TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

43 817 50

KREATIVITAS GURU DALAM MENGGUNAKAN SUMBER BELAJAR UNTUK MENINGKATKAN KUALITAS PEMBELAJARAN PENDIDIKAN AGAMA ISLAM DI SMPN 2 NGANTRU TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

13 499 17

KREATIVITAS GURU DALAM MENGGUNAKAN SUMBER BELAJAR UNTUK MENINGKATKAN KUALITAS PEMBELAJARAN PENDIDIKAN AGAMA ISLAM DI SMPN 2 NGANTRU TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

19 741 30

KREATIVITAS GURU DALAM MENGGUNAKAN SUMBER BELAJAR UNTUK MENINGKATKAN KUALITAS PEMBELAJARAN PENDIDIKAN AGAMA ISLAM DI SMPN 2 NGANTRU TULUNGAGUNG Institutional Repository of IAIN Tulungagung

30 889 23